Opdracht 1
Begrippen:
Eclectisch: Streven om verschillende stijlen denk- en werkwijzen te
versmelten tot iets nieuws.
Chromatisch: Een toonladder die steeds een halve toon omhoog gaat
en dus alle twaalf de noten binnen een akkoord afgaat.
Libretto’s: Tekst van een opera, cantate of musical.
Grand opéra: Ernstige, grootse opera met modernere, romantische
thema’s.
Exotisme: Voorkeur voor het verre en onbekende. Een romantische
kunstvorm schilderachtige en kleurige elementen bevat.
Gesammtkunstwerk: Een dramatische opera met betekenisvolle inhoud.
Een bekende componist binnen dit genre is Wagner.
Leidmotief: Een motief of thema dat binnen het kader van de
compositie kenmerkend is voor een persoon, een zaak of gebeurtenis. Dit motief
komt telkens voorbij als die persoon, zaak of gebeurtenis voorbij komt.
Absolute muziek: Muziek zonder verband met een buitenmuzikaal gegeven, zoals
literatuur of natuur.
Programmamuziek: Instrumentale muziek met een buitenmuzikale
inhoud.
Symfonisch gedicht: Een in de negentiende eeuw ontwikkelde
eendelige programmische compositie voor een orkest, waaraan een verhaal,
gedicht of schilderij ten grondslag ligt.
Divertissement: De
letterlijke vertaling is ‘vermaak’ of ‘amusement’. Het gaat hier om
balletstukken die voor het vermaak zijn.
Klassieke pas de deux: Virtuoos hoogtepunt in een
klassiek-romantisch ballet.
Melodrama: Aanduiding van een gesproken tekst met muzikale
begeleiding.
Vaudeville: Kort toneelspel met zang en orkestbegeleiding.
Wals: Een langzame dans of muziek, gekend door een driekwartsmaat.
Liederencyclus: Een reeks liederen over een centraal thema.
Namen:
William Turner: Engelse romantische kunstschilder die vooral veel
landschappen en marines schilderde. Zijn schilderijen waren erg populair in
zijn tijd en zijn nu nog steeds gewild.
John Constable: Een Engelse
natuurschilder die vooral met aquarel werkte. Lichteffecten en wolken zijn
vooral zijn vaste thema’s.
William Morris: De
utopisch denker van het 19e eeuwse Engeland. Een romanticus in hart en nieren
en de grondelegger van het fantasygenre.
Charles Garnier: Franse
architect die bekend is van de Opéra
Garnier en de Monte Carlo Casino.
Richard Wagner: Componist
uit de 19e eeuw. Vernieuwde de muziek compleet met zijn bijzondere opera’s.Hij
zocht naar de perfecte vereniging van het woord, muziek en toneelspel.
George Bizet: Frans
componist, vooral bekend van zijn opera Carmen.
Johannes Brahms: Duits
componist, dirigent, pianist en organist. Vergaarde veel roem binnenzijn eigen
land met zijn unieke speelstijl.
Marius Petipa: Franse
balletdanser en choreograaf. Heeft veel van de grootste balletstukken ooit
bedacht, waaronder de notenkraker.
Tsjaikovsky: Russisch
componist. Werd door zijn landgenoten als té westers omschreven. Zijn muziek werd
in het westen dan ook erg gewaardeerd.
Paganini: De
“Duivelviolist”, zo werd hij genoemd. Misschien wel de grootste violist van de
19e eeuw. Hij schminkte zijn gezicht wit en deed een cape o mom nog enger te
lijken en zijn act nog beter uit de verf te laten komen.
Johan Strauss jr.: Oosterijks
violist en componist bekend van vele walsen en operettes zoals an der schönen blauen Donau.
Frans Schubert: Oosterijks
componist uit een slechtere buurt die zichzelf omhoog heft gewerkt. Bracht
unieke klanken met zich mee.
Friedrich: Duits
romantisch schilder. De natuur stond centraal in zijn werken.
Opdracht 2
Job:
Ik neig meer naar de romantische kant dan de realistische. Vanwege de fantasie die er vaak in verwerkt zit vind ik het interessanter om naar het werk te kijken. Een ‘realistische’ weergave kan ook erg boeiend zijn, maar de situaties die daar weergegeven worden zijn vaak situaties die mij al bekend zijn en mijn interesse dus korter vasthouden. Ik luister vaak naar filmmuziek, waar dus geen tekst in zit. De melodie en het gevoel dat de muziek meegeeft bepalen of ik de muziek mooi vind, er hoeft van mij dus niet per se een verhaal verteld worden. Ook als ik liedjes met tekst luister, let ik vaak veel minder op de tekst dan op de muziek. Ik ‘kies’ mijn nummers op melodie en gevoel, hoe diep of mooi de tekst ook mag zijn. Ook als ik films kijk vind ik de romantische elementen vaak mooier. In films vind ik natuurlijk het verhaal belangrijk, maar ik hecht ook heel veel waarde aan het visuele aspect. Zelfs in films die een waargebeurd verhaal vertellen zitten romantische elementen, wat vaak de emotie van het verhaal versterkt. De inhoud van zowel muziek als schilderijen als films zijn belangrijk, maar ik vind het ook erg belangrijk dat die ondersteund worden door het juiste, enigszins ‘romantische’ gevoel.
Hugo:
Ik sluit me bij Job aan. Ik ben ook meer een romanticus. Ik lees veel en fantasy is toch het genre waar ik altijd in duik. Negen van de tien boeken die ik lees vallen binnen dat genre. Voor schilderijen en tekeningen maakt het romantiek en realisme me weinig uit. Ik vind het meestal mooi of niet mooi, en de achterliggende gedachte boeit me dan niet bijzonder veel.
Bij muziek is het weer een ander verhaal. Ik luister veel elektronische muziek (Glitch Hop, Dubstep, EDM, ect…), daarvan durf ik niet direct te zeggen of het romantisch of realistisch is. Ik denk romantisch omdat het iets unieks en speciaals wat niemand eerder bedacht heeft. Bij films zit er, zoals Job zei, veel romantiek in. Het is iets wat mensen willen. Als er geen romantiek in films zat, dan zouden veel minder mensen er naar kijken. Wie wil er nou ontsnappen naar een wereld die precies hetzelfde is?
3.
Romantisch schilderij
'Fishermen at sea' door William Turner
Realistisch schilderij
'Fishing boats at sea' door Paul Jean Clays
Naast de titel lijken deze schilderijen ook visueel erg op
elkaar. Beiden laten vissersboten zien op zee. Het eerste schilderij is een
romantisch schilderij, wat goed te zien is aan het feit dat de natuur hier
duidelijk ‘wint’ van de mens. Het stormt en het is midden in de nacht, alleen
maar natuurlijke verschijnselen die het de mens bemoeilijken om te overleven.
De maan die te zien is, is natuurlijk toegevoegd als natuurlijke lichtbron (een
andere manier waarop de mens volledig afhankelijk is van de natuur), maar dit
is niet het enige effect wat de maan heeft. Het is een volle maan, die vaak
geassocieerd wordt met gevaar vanwege de mythe van de weerwolf. Ook laat het
licht een mooi contrast zien, wat de algemene sfeer wat wonderlijker maakt. De
voorste vissersboot is hier ‘het individu’, wat een kenmerk is van de
romantiek. Een compositie zoals deze zou nooit mogelijk zijn om op foto vast te
leggen, tenzij er naderhand hevig met Photoshop overheen gegaan wordt.
Het tweede schilderij laat een soortgelijke compositie zien
op een hele andere manier. In tegenstelling tot het eerste schilderij is het
dag en schijnt de zon, natuurlijke factoren die de mens het leven zeker niet
bemoeilijkt. Er zijn golven te zien, maar het stormt niet en de vissersboten
kunnen dus makkelijk aan land komen. Alleen al het feit dat ze aan land komen
en niet midden op zee zitten geeft aan dat de reis goed is verlopen en de mens
dus heeft overleefd. Ook de mensen die aan de kust staan, zo dicht bij de zee,
geeft aan dat er absoluut geen gevaar is. De compositie is waarschijnlijk niet
expres mooier gemaakt dan dat hij in werkelijkheid geweest was. De slagschaduw
van de wolken vallen tot net achter de ‘toeschouwers’ op het strand en de
voorste vissersboot, wat waarschijnlijk niet zo geweest zou zijn in een
romantisch schilderij. Als je aandacht op een bepaald punt wilt vestigen, is
het logischer om dat stuk juist op te lichten. Er staat dus niks volledig in de
aandacht en gaat dus meer om de totale sfeer dan een individu, wat
tegenstellend aan de romantiek is en dus beter bij het realisme past.
Opdracht 4
Romantisch:
Trailer van 'Life of Pi' geregisseerd door Ang Lee
Deze trailer heeft op het eerste zicht al gelijkenissen met
‘Fishermen at sea’. Ook hier bevindt een schip zich in een storm, al wordt hier
al duidelijk hoe dat afloopt. Tijdens de storm zie je de jongen (‘Pi’) een
poging doen om uit het schip te komen, wanneer er een zebra in paniek
langskomt. De natuur overschaduwt hier dus niet alleen de mens, maar ook
dieren, die ook onderdeel van de natuur zijn. Toch overleeft er een tijger, die
door Pi wordt gevonden op een reddingsboot. Ze zitten nu samen vast op zee. Pi
wordt dus op twee manieren ‘overwonnen’ door de natuur. Hij zit vast op zee,
zonder enige hulp en zonder land in zicht, wat aangeeft hoe groots de zee is.
De tijger is een roofdier en dus levensgevaarlijk voor een mens, zeker als hij
het enige vlees is dat aanwezig is. Pi moet dus op tijd van de boot af zien te
komen of een manier moeten vinden waarop de tijger hem niet opeet. Het is dus
het overwinnen van je eigen angsten wat centraal lijkt te staat in deze film.
Ook visueel gezien bevat de trailer veel romantische elementen. De zee is
volledig met de computer gecreëerd, wat de makers extra vrijheid gaf in het
weergeven van de gewenste beelden. Er zitten verschillende beelden in de
trailer van de zee met heel klein een bootje in beeld, wat de grootsheid van de
natuur benadrukt.
Realistisch:
Reconstructie van de Ark van Noach, ontworpen door Johan Huibers
Deze reconstructie van de Ark van Noach laat zo nauwkeurig
mogelijk zien hoe de Ark uit de verhalen van de bijbel eruit gezien moet
hebben. Al zal de beschrijving van de ark in oude verhalen wel wat
geromantiseerd zijn, volgt deze versie die beschrijvingen wel precies, zonder
het er mooier uit te laten zien dan het origineel geweest zou zijn. Natuurlijk
zal deze versie wel wat beter gebouwd zijn, maar dat is vooral door
veiligheidsredenen. Toch heeft de ark romantische kenmerken. De ark zelf niet
zozeer, eerder het oorzaak van het bouwen van deze reconstructie. De ontwerper,
timmerman Johan Huibers, kreeg het idee na een droom over het onder water lopen
van Nederland, waarna hij de ark wilde herbouwen. Aangezien de romantiek vaak
zijn inspiratie leent aan dromen of dromerige beelden, zou de gedachte achter
de ark wel romantisch genoemd kunnen worden.
